mosayebnejad M, zeraatkish Y, mohebi M, daneshfard K. Analyzing Employment Dynamics in the Iranian Economy: Exploring the Mutual Effects of Sanctions Shocks, Human Development Fluctuations, and Exchange Rate Instability in a Long-Run Multivariate Model. IUESA 2026; 14 (55) :127-140
URL:
http://iueam.ir/article-1-2270-fa.html
مسیب نژاد محمدرضا، زراعت کیش یعقوب، محبی محمد، دانش فرد کرم اله. تحلیل پویاییهای اشتغال در اقتصاد ایران: واکاوی تأثیرات متقابل شوکهای تحریمی، نوسانات توسعه انسانی و بیثباتی نرخ ارز در یک الگوی چندمتغیره بلندمدت. فصلنامه علمی-پژوهشی اقتصاد و مدیریت شهری. 1405; 14 (55) :127-140
URL: http://iueam.ir/article-1-2270-fa.html
1- گروه اقتصاد، واحد بین المللی قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران
2- گروه اقتصاد واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران، ایران ، y.zeraatkish@srbiau.ac.ir
3- استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه هرمزگان، دانشکده مدیریت و حسابداری، هرمزگان، ایران
4- گروه مدیریت، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
چکیده: (4 مشاهده)
اشتغال در ایران تحت تأثیر سه نیروی عمده ساختاری قرار گرفته است: تحریمهای اقتصادی گسترده، روند توسعه انسانی و بیثباتی مزمن نظام ارزی. در این پژوهش با هدف ارائه درکی جامع از تعامل این عوامل و با استفاده از چارچوب الگوی خودرگرسیون برداری (VAR) و مدل تصحیح خطای برداری (VECM) برای دوره زمانی سالهای ۱۳۶۹ تا ۱۴۰۳، روابط بلندمدت و پویاییهای کوتاهمدت اشتغال مورد تحلیل قرار گرفته است.یافتههای کلیدی نشان میدهد که در بلندمدت، تحریمهای چندجانبه قویترین اثر منفی را بر تقاضای نیروی کار داشتهاند. در مقابل، شاخص توسعه انسانی (HDI) نه تنها یک تأثیر مثبت قوی و پایدار نشان میدهد، بلکه نقش آن به عنوان یک ضربهگیر در برابر شوکهای خارجی پررنگتر است. نتایج حاکی از آن است که نرخ ارز وارداتی در بلندمدت رابطه منفی با اشتغال دارد در مقابل، نرخ ارز صادراتی نیز تأثیر منفی دارد،اما اندازه این اثر کوچکتر و با تأخیر بیشتری ظاهر میشود. در کوتاهمدت، شوکهای افزایشی به نرخ ارز وارداتی اثرات انقباضی فوری و قابل توجهی بر اشتغال دارند که بیانگر حساسیت بالای بخش تولید ایران به هزینههای وارداتی است. در مجموع، این مطالعه تأکید میکند که سیاستگذاری مناسب در حوزه ارز، نه به عنوان یک ابزار مستقل، بلکه به عنوان بخشی از یک بسته سیاستی هماهنگ با هدف خنثیسازی آثار تحریم و تقویت بخشهای مولد، میتواند به حفظ سطح اشتغال کمک کند.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1404/11/27 | پذیرش: 1405/4/1 | انتشار: 1405/4/1 | انتشار الکترونیک: 1405/4/1