fa تحلیل فضایی رقابت‌پذیری آموزشی استان‌های کشور تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:yekanyw;"><span dir="RTL">امروزه رقابت‌پذیری، به یکی از مفاهیم پرکاربرد در عرصه مباحث شهری و منطقه‌</span>&lrm;<span dir="RTL">ای تبدیل شده است. علت توجه بیش از حد به این مفهوم، تغییرات در اقتصاد جهانی، ساختار دموگرافیکی بیشتر ملت‌ها، ساختارهای اجتماعی و فعالیت‌ها است. هدف این پژوهش، تحلیل فضایی رقابت‌پذیری استان‌های کشور در زمینه شاخص‌های آموزشی است. این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ ماهیت و روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی است. به منظور تحلیل رقابت‌پذیری آموزشی استان‌های کشور، 75 معیار از سرفصل آموزش سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1390، انتخاب و تحلیل شدند. برای انجام تحلیل از مدل‌های ضریب پراکندگی، ویکور و رگرسیون وزن‌دار جغرافیایی در نرم‌افزار </span>ArcGIS<span dir="RTL"> استفاده شد. یافته‌های پژوهش حاکی از عدم‌پراکنش مناسب شاخص‌های آموزشی در سطح استان‌های کشور هستند. در مجموع 46 درصد شاخص‌های آموزشی از وضعیت پراکنشی مناسبی برخوردار نیستند و استان‌های سیستان و بلوچستان، کردستان و ایلام، از بیشترین نابرابری و استان‌های آذربایجان غربی، اصفهان و آذربایجان شرقی، از کم‌ترین نابرابری پراکنش برخوردار بوده‌اند. نتایج نهایی بیانگر آن بودند که از لحاظ رقابت‌پذیری آموزشی، در سطح اول، استان تهران، در سطح دوم، استان‌های خراسان رضوی، خوزستان، فارس، اصفهان، آذربایجان شرقی، کرمان، مازندران و در سطح سوم، استان‌های گیلان، سیستان و بلوچستان، آذربایجان غربی، لرستان، هرمزگان، گلستان، کرمانشاه، همدان، مرکزی، کردستان، البرز، قزوین، اردبیل، کهگیلویه و بویراحمد، بوشهر، یزد، چهارمحال و بختیاری، زنجان، سمنان، خراسان جنوبی، قم، ایلام و خراسان شمالی قرار دارند. </span><span dir="RTL">به‌طور کلی، بررسی نتایج حاکی از آن بودند که وضعیت توسعه استان‌های کشور از لحاظ شاخص‌های آموزشی، سنخیت مناسبی با عدالت اجتماعی و فضایی ندارد که نیازمند توجه از پایین به بالا و برنامه‌ریزی غیرمتمرکز است. علاوه‌بر این، رشد اقتصادی نیازمند پایه</span>&lrm;<span dir="RTL">گذاری سیستم آموزشی کاربردمحور است.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:times new roman;">Today, competitiveness has become one of the most applied concepts in regional and urban studies. The reason, why much attention has been devoted to this concept is the changes in the world economy, demographical changes of countries, changes in social structures and activities. This research aimed to conduct a spatial analysis of competitiveness of Iran provinces based on educational factors. In terms of scope, this research is an applied study and in terms of nature and research method is descriptive analytic one. 75 factor from education section of national population and housing consensus of 1390 (2011) have selected and analyzed. For analyzing Coefficient of Variant (C.V), VIKOR and geographically weighted regression in the Arc GIS were used. The research findings indicate inappropriate distribution in the educational factors between provinces of Iran. Totally, 46% of educational factors distributed in unsuitable way, and Sistan and Baluchestan, Kurdistan and Ilam provinces are in most inequality but in turn, West Azerbaijan, Isfahan and East Azerbaijan are in the good situation. Final results shows that, in terms of educational competitiveness, Tehran province is in the first level, Razavi Khorasan, Khuzestan, Fars, Isfahan, East Azerbaijan, Kerman, Mazanderan provinces are placed in the second level, and in the third level Gilan, Sistan and Baluchestan, West Azerbaijan, Lorestan, Hormozgan, Golestan, Kermanshah, Hamadan, Markazi, Kurdistan, Alborz, Qazvin, Ardebil, Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad, Boushehr, Yazd, Chaharmahal and Bakhtiari, Zanjan, Semnan, South Khorasan, Qom, Ilam and North Khorasan provinces are located. Overall conclusions indicate that development situations of Iran provinces in terms of educational factors are not in good consistent with concepts of social and spatial justice and required bottom-up approach and decentralized planning. Moreover, economic growth depends on establishment of performance-oriented education system.&nbsp;</span></span></div> تحلیل فضایی, رقابت‌پذیری, آموزش, استان‌های کشور, شاخص‌های آموزشی spatial analysis, competitiveness, education, Iran provinces 45 61 http://iueam.ir/browse.php?a_code=A-10-158-63&slc_lang=fa&sid=1 Farzaneh Sasanpour فرزانه ساسان‌پور f.sasanpour@gmail.com 10031947532846003507 10031947532846003507 Yes Faculty of Geograophical Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Afshar Hatami افشار حاتمی 10031947532846003508 10031947532846003508 No Faculty of Geograophical Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران