fa نقش شهرهای کوچک‌اندام در‌ تعادل ناحیه‌ای استان آذربایجان‌شرقی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: right"> <p class="MsoNoSpacing" dir="rtl" style="text-align: justify;"><span style="font-family:yekanyw;"><span style="font-size:14px;"><span lang="AR-SA">امروزه شهرهای کوچک،‌ نقش‌‌ و جایگاه خاصی در توزیع جمعیت، توزیع یکسان و عادلانه انواع فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی، تقلیل نا‌برابری‌های منطقه‌ای و در نهایت، تعادل ناحیه‌ای و توازن در سیستم شهری-&nbsp;</span><span lang="AR-SA">منطقه‌ای دارند. هدف این مقاله، تحلیل نقش شهرهای کوچک‌اندام در تعادل ناحیه‌ای شبکه شهری استان آذربایجان‌شرقی می‌باشد. نوع تحقیق، کاربردی-</span><span lang="AR-SA">&nbsp;توسعه‌ای بوده و جامعه آماری آن شامل کلیه نقاط شهری استان است. اطلاعات مورد نیاز پژوهش از سرشماری‌های عمومی نفوس و مسکن طی سال‌های 1390-1335 مرکز آمار ایران، استانداری، سالنامه‌های آماری، ادارات و سازما‌ن‌های مختلف، جمع‌آوری شده ‌است. همچنین جهت تعیین میزان تعادل سیستمی منطقه، از مدل‌های کمّی؛ از قبیل رتبه- اندازه، ضریب آنتروپی، درجه نخست شهری، ضریب کشش‌پذیری، تغییر سهمی و ضریب مکانی استفاده‌ شده ‌است. </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size: 12pt line-height: 115% font-family: 'B Nazanin' letter-spacing: -0.1pt"><!--stripped--><!--stripped--></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-family:yekanyw;"><span style="font-size:14px;"><span dir="rtl" lang="AR-SA">در سال 1390، استان آذربایجان‌شرقی دارای پنج شهر کوچک‌اندام (50-25 هزار نفر جمعیت) بود که حدود 075/0 جمعیت شبکه شهری منطقه را شامل می‌شدند. یافته‌های پژوهش نشان‌ می‌دهند که بر اساس مدل رتبه‌- اندازه طی سال‌های‌ 65 تا 95، ناهماهنگی و عدم تعادل در سلسله‌مراتب شهری استان آذربایجان‌شرقی، محسوس می‌باشد. همچنین بررسی فعالیت‌های عمده کشاورزی، صنعت و خدمات در شهرهای کوچک‌اندام نشان ‌می‌دهند که این شهرها، در بخش خدمات، واردکننده می‌باشند و تنها شهر سراب و آذرشهر از لحاظ کشاورزی، وضعیت مساعدی دارند؛ شهرهای عجب‌شیر و سردرود در همه زمینه‌های فعالیتی، وارد‌کننده بوده و به‌طور شایسته نتوانسته‌اند نقش مساعدی در تعادل سیستم منطقه‌ای ایفا نمایند. بنابراین تزریق سرمایه و امکانات به شهرهای کوچک می‌تواند راهکاری مناسب برای کاهش نابرابری منطقه‌ای، تمرکز جمعیت و صنایع در ‌کلان‌شهر تبریز باشد و در نهایت تعادل نسبی را در سیستم منطقه‌ای استان آذربایجان‌شرقی ایجاد ‌نماید.</span></span></span></p> </div> <p class="MsoNoSpacing" style="text-align: justify;"><span style="font-family:times new roman;"><span style="font-size:14px;">Nowadays, small cities take an important role in population distribution, identical and fair distribution of social and economic activities, reducing regional inequalities, and finally, regional equilibrium, and equality in urban-regional system. The current research aims at analyzing the role of small-sized cities in regional equilibrium of urban network of East Azerbaijan Province. The research type is applied-developmental and the population was all the cities of the province. The required data was collected from the population and housing census from 1956-2011, Iran Statistics Center, Governorship, Statistical and Census Annals, and different bureaus and organizations. Moreover, to determine the extent of systemic equilibrium of the region such quantitative models as Rank-Size, Entropy Coefficient, Primate City Index, Elasticity Coefficient, Shift Share, and Location Quotient were made use of. In 2011, East Azerbaijan Province included five small-sized cities with population of 25000-50000, constituting 0.075 population of urban network of the region. The results indicated that, upon Rank-Size model, from 1986-2011, lack of equilibrium in urban hierarchy of East Azerbaijan Province was readily observable. Besides, investigating main agricultural, industrial, and service activities in small-sized cities indicated that such cities, in service section, import their demands and the only exceptions are the cities of Sarab and Azarshahr, agriculture-wise. The cities of Ajabshir and Sardroud import all their demands in all aspects and have failed to take a proper role in regional system equilibrium. Therefore, injecting capital and facilities into small cities may be a proper solution for reducing regional inequality, population concentration, and industry in the metropolis of Tabriz and finally it can bring about relative equilibrium in the regional system of East Azerbaijan Province.&nbsp;</span></span><span style="font-size: 12pt"><!--stripped--><!--stripped--></span></p> شهرهای‌ کوچک‌اندام, تعادل ناحیه‌ای, سیستم‌های شهری- منطقه‌ای, استان آذربایجان‌شرقی small-sized cities, regional equilibrium, regional-urban systems, East Azerbaijan Province 139 158 http://iueam.ir/browse.php?a_code=A-10-1-42&slc_lang=fa&sid=1 Asghar Rashidi Ebrahimhesari اصغر‌ رشیدی ابراهیم‌حصاری 10031947532846002168 10031947532846002168 Yes Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Geographical Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Dadollah Behmand داداله بهمند 10031947532846002169 10031947532846002169 No Faculty of Social Sciences, Payame Noor University of Firouzabad, Firouzabad, Fars, Iran دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور فیروزآباد، فیروزآباد، فارس، ایران Nobakht Sobhani نوبخت سبحانی 10031947532846002170 10031947532846002170 No Department of Geography, Islamic Azad University, Marand Branch, Marand, East Azerbaijan Province, Iran گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرند، مرند، آذربایجان شرقی، ایران Taghi Heidari تقی حیدری 10031947532846002171 10031947532846002171 No Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Geographical Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران