Journal of Urban Economics and Management

fa مطالعه عوامل مؤثر بر تجارت ایران با کشورهای همسایه عضو شورای همکاری خلیج فارس با استفاده از مدل جاذبه Study of factors affecting Iran's trade with neighboring Gulf Cooperation Council member countries using the gravity model تخصصي Special كاربردي Applicable   یکی از روشهای به منظور  توسعه تجارت خارجی هر کشور، شناخت دقیق پتانسیل های اقتصادی ـ تجاری و همچنین شناخت شرکای تجاری عمده و راه های ارتقای حجم و ترکیب تجارت خارجی اعم از صادرات و واردات به سطح مطلوب آن است. بر این اساس، در این مقاله عوامل موثر بر تجارت ایران با کشورهای همسایه عضو شورای همکاری خلیج فارس با استفاده از مدل جاذبه برای سالهاس 1990 تا 2020 مورد بررسی قرار گرفته است. برای انجام برآوردها، از آزمون‌های ریشه واحد پنل، آزمون‌های پنل همجمعی و تخمین روابط بلندمدت پنل همجمعی به کمک تخمین زننده‌های حداقل مربعات پویا (DOLS ) استفاده شده است. نتایج حاکی از آن است که یک رابطه بلندمدت همجمعی میان تجارت، نرخ رشد اقتصادی، نرخ اشتغال، شاخص قیمت مصرف کننده، شاخص قیمت دستمزد جمعیت ایران و کشورهای همسایه عضو شورای همکاری خلیج فارس وجود دارد. براساس نتایج تخمین مدل بین متغیرهای نرخ رشد اقتصادی ایران در نرخ رشد کشورهای PGCC  و نرخ اشتغال اقتصادی ایران در نرخ اشتغال کشورهای PGCC با تجارت ایران با کشورهای PGCC رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. همچنین متغیر های شاخص قیمت مصرف کننده  ایران درشاخص قیمت مصرف کننده کشورهای PGCC  و شاخص قیمت دستمزد ایران درشاخص قیمت دستمزد کشورهای PGCC و جمعیت ایران در جمعیت کشورهای PGCC تاثیر منفی و معنی داری بر تجارت ایران با کشورهای PGCC می گذارد.   One of the methods for developing foreign trade of each country is to accurately identify the economic-trade potentials as well as identify major trading partners and ways to increase the volume and composition of foreign trade, including exports and imports, to its desired level. Accordingly, in this article, the factors affecting Iran's trade with neighboring countries of the Gulf Cooperation Council have been examined using the gravity model for the years 1990 to 2020. To perform the estimates, panel unit root tests, panel cointegration tests, and estimation of long-term panel cointegration relationships using dynamic least squares (DOLS) estimators have been used. The results indicate that there is a long-term cointegration relationship between trade, economic growth rate, employment rate, consumer price index, wage price index of the population of Iran and neighboring countries of the Gulf Cooperation Council. Based on the results of the model estimation, there is a positive and significant relationship between the variables of Iran's economic growth rate in the growth rate of PGCC countries and Iran's economic employment rate in the employment rate of PGCC countries with Iran's trade with PGCC countries. Also, the variables of Iran's consumer price index in the consumer price index of PGCC countries, Iran's wage price index in the wage price index of PGCC countries, and Iran's population in the population of PGCC countries have a negative and significant effect on Iran's trade with PGCC countries تجارت, کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس, مدل جاذبه, پنل همجمعی, DOLS Keywords: Trade, Gulf Cooperation Council member countries, Gravity model, Cohort panel, DOLS 15 29 http://iueam.ir/browse.php?a_code=A-10-2027-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyedeh Samar Mirzad سیده ثمر میرزاد samar_m_82@yahoo.com 100319475328460010819 100319475328460010819 No Islamic Azad University, Qeshm Branch دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران Yaqub Zeraat Kish یعقوب زراعت کیش drzeraatkish@gmail.com 100319475328460010820 100319475328460010820 Yes Islamic Azad University, Science and Research Branch استاد، گروه اقتصاد کشاروزی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران mahdi kamali مهدی کمالی mahdi.kamali@iau.ac.ir 100319475328460010821 100319475328460010821 No Islamic Azad University, Qeshm Branch استادیار، گروه اقتصاد، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران Mohammad Mohebimih محمد محبی Mohebimh@yahoo.com 100319475328460010822 100319475328460010822 No University of Hormozgan, Bandar Abbas دانشیار، گروه اقتصاد و حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران