fa بررسی اثرات فضایی اندازه شهر و ساختار صنعتی بر بهره‎ وری نیروی کار در راستای تحقق توسعه اقتصاد شهری تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:yekanYW;">در ادبیات اقتصادی، بهره<span dir="LTR">&lrm;</span> وری نیروی کار بیشتر از آنکه یک زیرساخت فیزیکی تلقی شود، زیرساخت اجتماعی برای ترکیب بهینه عوامل تولید است که در کنار متغیری همچون توزیع اندازه شهرها می &lrm;تواند اثرات متفاوتی برجای بگذارد. این پژوهش بر آن است که تأثیرات اندازه شهر و ساختار صنعتی شهرها را به عنوان دو ستون برای حفظ و تداوم رشد اقتصادی مورد بررسی قرار داده و اثرات آن را بر یک متغیر اقتصادی- اجتماعی همچون بهره <span dir="LTR">&lrm;</span>وری نیروی کار مورد سنجش و ارزیابی قرار دهد. براین&lrm;اساس از مدل&lrm; های پانل فضایی جهت برآورد اثرات اندازه شهر و صنعتی شدن بر بهره <span dir="LTR">&lrm;</span>وری نیروی کار برای ۳۰ استان کشور طی دوره زمانی ۱۳۹۶-۱۳۸۴ استفاده شد. به دلیل وجود اثرات تجمیعی و ازدحامی در شهرها، از توان دوم متغیرهای اندازه شهر و صنعتی شدن در برآوردها استفاده شد. نتایج نشان دادند رابطه <span dir="LTR">U</span> شکل معکوس بین اندازه شهر و صنعتی&lrm; شدن با بهره<span dir="LTR">&lrm;</span> وری نیروی کار وجود دارد. می &lrm;توان استدلال نمود که در مرحله ابتدایی به دلیل بزرگتر بودن اثر تجمیعی از اثر ازدحام، اندازه شهر دارای اثر مثبتی بر بهره<span dir="LTR">&lrm;</span> وری بوده (به اندازه ۰/۴۹ واحد افزایش)، ولی به مرور زمان اثر ازدحامی دارای نیروی قوی&lrm; تر نسبت به اثر تجمیعی در شهرها شده و بهره <span dir="LTR">&lrm;</span>وری نیروی کار را کاهش داده است (به اندازه ۰/۳۱ واحد کاهش). از سوی دیگر، ساختار صنعتی نیز به دلیل افزایش تولید، بهره<span dir="LTR">&lrm;</span> وری را افزایش می&lrm; دهد (به اندازه ۱۴/۷۱ واحد افزایش) ولی بعد از رسیدن به نقطه بهینه به دلیل وابستگی بیش از حد به صنایع تولیدی، مزایای نهایی اثر مقیاس بر بهره<span dir="LTR">&lrm;</span> وری نیروی کار را کاهش می &lrm;دهد (به اندازه ۰/۰۲ واحد کاهش).</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:Times New Roman;">In economic literature, labor productivity is considered as a social infrastructure for optimal combination of production factors more than a physical infrastructure, which can have different effects along with variables such as city size distribution. This research studies effects of city size and industrial structure as two pillars to maintain and sustain economic growth and evaluates its effects on a socio-economic variable such as labor productivity. For this purpose, spatial panel models is used to estimate city size effects and industrialization on labor productivity for 30 provinces of the country during the period of 2005-2017. Due to agglomeration and aggregation effects in cities, is used of city size and industrialization square in estimates. The results shows that there is a U-inverse relationship between city size and industrialization with labor productivity. It can be argued that in the first stage due to larger effect of agglomeration, city size has a positive effect on labor productivity, but over time aggregation effect has a stronger force than agglomeration effect in cities, and reduces labor productivity. On the other hand, industrial structure increases labor productivity by increasing production, but after reaching to optimum point, due to excessive dependence on the manufacturing industry, reduces final benefits of scale impact the on labor productivity.</span></span></div> اندازه شهر, ساختار صنعتی, بهره‎ وری نیروی کار, پانل فضایی, استان‎های ایران City Size, Industrial Structure, Labor Productivity, Spatial Panel, Iranian Provinces 39 56 http://iueam.ir/browse.php?a_code=A-10-857-109&slc_lang=fa&sid=1 Shahram Fatahi شهرام فتاحی mailto:sh_fatahi@yahoo.com 10031947532846008291 10031947532846008291 Yes دانشکده اقتصاد و کارآفرینی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران Maryam Heidarian مریم حیدریان 10031947532846008292 10031947532846008292 No دانشکده اقتصاد و کارآفرینی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران Masoume Dourbash معصومه دورباش 10031947532846008293 10031947532846008293 No دانشکده اقتصاد و کارآفرینی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران