fa امکان ‌سنجی استفاده از مدل تامین مالی مبتنی بر مطالبات در شرکت ملی گاز ایران تخصصي Special پژوهشي Research <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">شدت &shy;یافتن تحریم&shy;های بین‌المللی در سالهای اخیر اهمیت استفاده از منابع داخلی در صنعت نفت و گاز را دو چندان کرده است. در این راستا طراحی سازوکارهایی جهت افزایش سرعت نقدشوندگی مطالبات و استفاده از روش&shy;های تامین مالی مبتنی بر مطالبات از جمله گزینه&shy;های پیش&shy;رو جهت به جریان انداختن منابع مالی داخلی هستند و استفاده از آن به عنوان منبع تامین مالی شرکت&shy;ها طی سال&shy;های اخیر در کشورهای درحال‌توسعه از رشدی قابل&shy; توجه برخوردار بوده است. طی سال های گذشته میزان قابل توجه مطالبات شرکت ملی گاز ایران از فروش گاز طبیعی به گروه مشترکین مختلف، موجب خواب نقدینگی و کاهش سرمایه در گردش این صنعت شده است. بررسی و تجزیه و تحلیل میزان و دوره زمانی مطالبات معوق شرکت ملی گاز ایران حاکی از ظرفیت بالقوه در استفاده از تامین مالی مبتنی بر مطالبات است. هدف این پژوهش</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> امکان‌سنجی استفاده از</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> مدل تأمین مالی مبتنی بر مطالبات شرکت ملی گاز ایران با بهره‌گیری از ظرفیت معاملاتی بازار سرمایه می‌باشد. پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی بوده و به لحاظ روش‌شناسی در بخش امکان‌سنجی فقهی و حقوقی از یک چارچوب تحلیل توصیفی مبتنی بر متون فقهی و حقوقی و در بخش امکان‌سنجی عملیاتی (فنی)، برای بررسی مدل تامین مالی مبتنی بر مطالبات از تحلیل پیمایشی با نظرخواهی از 60 نفر از خبرگان حوزه تامین مالی بازار سرمایه و فعال در صنعت استفاده می‌کند. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد، مدل تامین مالی مبتنی بر مطالبات با اتکا به اوراق‌بهادارسازی مطالبات شرکت ملی گاز ایران از منظر ابعاد فقهی و قانونی با مشکل مواجه نمی‌باشد. همچنین از منظر عملیاتی، نتایج حاصل از پیمایش نظرات خبرگان نیز نشان می‌دهد مدل تامین مالی مبتنی بر مطالبات در چهار بعد مشتمل بر&nbsp; نیاز شرکت ملی گاز ایران و سرمایه‌گذاران، معیارهای اقتصادی، معیارهای مدیریت ریسک و معیار مقررات، دستورالعمل‌ها و رویه های حسابداری دارای اعتبار و دوام می‌باشد. بر مبنای نتایج به دست آمده، امکان استفاده از مدل تامین مالی مبتنی بر مطالبات در شرکت ملی گاز ایران وجود دارد و این مدل برای تامین مالی با اتکا به ظرفیت مطالبات معوق شرکت ملی گاز ایران در بستر بازار سرمایه قابل استفاده است که در این خصوص چندین پیشنهاد اجرایی ارائه شده است.</span></span></span> <p data-end="588" data-start="0">The intensification of international sanctions in recent years has significantly heightened the strategic importance of mobilizing domestic financial resources within the oil and gas sector. In this context, the design and implementation of mechanisms aimed at accelerating the liquidity of receivables, along with the adoption of receivables-based financing instruments, represent viable solutions for unlocking internal capital flows. In recent years, such financing structures have experienced substantial growth in developing economies as alternative funding sources for corporations. Over the past several years, the substantial volume of outstanding receivables arising from natural gas sales by National Iranian Gas Company to various customer segments has resulted in liquidity lock-up and a contraction in working capital within the industry. An analytical review of the magnitude and aging profile of these overdue receivables indicates considerable potential for leveraging receivables-based financing solutions.The primary objective of this study is to assess the feasibility of implementing a receivables-based financing model for the National Iranian Gas Company by utilizing the transactional capacity of the capital market. In terms of purpose, the research is applied in nature. Methodologically, the study employs a descriptive analytical framework grounded in jurisprudential and legal texts to evaluate Shariah and legal feasibility. For the operational (technical) feasibility assessment, a survey-based methodology was adopted, incorporating expert opinions from 60 specialists in capital market financing and industry practitioners.</p> <p data-end="2231" data-start="1669">The findings suggest that a receivables-based financing structure, supported by the securitization of the National Iranian Gas Company&rsquo;s receivables, does not encounter Shariah or legal impediments. Furthermore, from an operational perspective, survey results indicate that the proposed model demonstrates robustness and validity across four principal dimensions: the financing needs of the National Iranian Gas Company and investors, economic criteria, risk management standards, and regulatory frameworks, directives, and accounting procedures.</p> <p data-end="2630" data-is-last-node="" data-is-only-node="" data-start="2233">Based on the empirical and analytical results, the implementation of a receivables-based financing model at the National Iranian Gas Company is deemed feasible. The model can serve as an effective capital market&ndash;based financing mechanism by leveraging the company&rsquo;s outstanding receivables portfolio. Accordingly, several practical recommendations for execution and structuring have been proposed.</p> تامین مالی مبتنی بر مطالبات, اوراق‌ بهادارسازی, بازار سرمایه, امکان سنجی فقهی, شرکت ملی گاز ایران. Receivables-Based Financing, Securitization, Capital Market, Shariah Feasibility Assessment, National Iranian Gas Company 1 27 http://iueam.ir/browse.php?a_code=A-10-2073-1&slc_lang=fa&sid=1 Neda Yaghoubi ندا یعقوبی n.yaghoubi@azad.ac.ir 100319475328460011179 100319475328460011179 No دانشجوی دکتری مدیریت مالی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران Masoumeh Latifi-Benmaran معصومه لطیفی بنماران m_latifi@azad.ac.ir 100319475328460011180 100319475328460011180 Yes استادیار گروه مدیریت مالی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران Roya Darabi رویا دارابی r_darabi@azad.ac.ir 100319475328460011181 100319475328460011181 No استاد تمام گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران